Zbiorowy tom Wilno literackie na styku kultur obejmuje przeszło dwuwiecze dziejów dawnej stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Stara się je ukazać z wielu stron jako różnorodność współżyjących w nim zbiorowości. Jest więc rozbudowaniem na szereg nowych zjawisk zagadnień przedstawionych we wcześniejszym tomie zbiorowym Poezja i poeci w Wilnie lat 1920-1940 (Kraków 2003). Autorzy poszczególnych szkiców w rozmaity sposób ujęli powstające w Wilnie piśmiennictwo i kulturę literacką oraz ukształtowane przez nie mity i toposy. Trafnym określeniem posłużył się Stanisław Uliasz, pisząc o "Wielkim Księstwie Literackim". "Księstwie" nie tylko polskim, lecz również żydowskim, litewskim, białoruskim i rosyjskim. Wilno było bowiem soczewką skupiającą te wieloimienne nurty. Podejmując w taki sposób problematykę wileńskiej kultury literackiej, badacze musieli odpowiadać na zasadnicze

pytania: Jak interpretować owe "styki" kultur i literatur? Jak zrekonstruować kulturowy stan rzeczy, wpisany zarówno w zagadnienia wpływów i podobieństw, jak też odrębności i obcości? Jak przezwyciężyć wreszcie różne odmiany polonocentrycznej stronniczości i opisać obiektywnie relacje kultur i literatur? Wilno wielokulturowe i wieloetniczne posiada bowiem ciągle obszary niezagospodarowane. Do niedawna niewiele wiedziano o znaczeniu powstającej w Wilnie literatury żydowskiej.

Marginalnie pisano o obecności prężnej grupy literatów litewskich i białoruskich. Niezbędna staje się również refleksja nad różnymi formami regionalizmu wileńskiej literatu-y. Dlatego badania nad kulturą i literaturą Wilna nabiera-ją szerszych i uniwersalnych znaczeń, odkrywając złożone i nieznane narodowym centrom odrębności, właściwe specyfice pogranicza.

Kolejny tom serii Estetyki świata dotyczy tym razem kulturowej rzeczywistości amazońskiej i andyjskiej. Redaktorka książki, filozof, w czasie kilkuletnich pobytów w Ekwadorze zajmowała się problematyką tubylczych kultur, szczególnie szamanizmu. Teksty zebrane w pięć grup tematycznych związane są z takimi motywami przewodnimi, jak: estetyka i symbolika, sztuka i jej związek z symboliką, sztuka w rytuale i muzyce, sztuka w powiązaniu z magią, zmiany w działalności artystycznej i problem utrzymywania się dawnych wzorów. Sztuka łączy się tu a religią, obyczajem, techniką i medycyną. Niezwykle interesująca konfrontacja naszych, europejskich kategorii estetycznych z kategoriami estetycznymi, które powstały w zupełnie odmiennych warunkach naturalnych i kulturowych.

Często przyjmuje się, że modernizm artystyczny ukonstytuował się w opozycji do powtórzenia, że zyskał tożsamość dzięki wykluczeniu go ze wszystkich swych sfer, rządzonych nakazem inwencji oraz kreacji tego, co nowe. Punktem wyjścia książki Modernizm artystyczny i powtórzenie. Próba reinterpretacji jest pytanie o to, czy wykluczenie powtórzenia w sztuce nowoczesnej było i -co ważniejsze - w ogóle mogło być efektywne. W oparciu o inspiracje płynące z filozofii Deleuze'a i Derridy, jak również ze współczesnego dyskursu estetycznego autor rozwija projekt "heurystyki powtórzenia", ukazując powtórzenie - zawsze paradoksalnie powiązane ze zda-rzeniem różnicy bądź inności - jako konstytutywny wy-miar kluczowych praktyk i zagadnień modernizmu.

Odkrycie wielości różnorodnych, jednostkowych postaci powtórzenia pociąga za sobą reinterpretację takich choćby zagadnień, jak rewolucja modernistyczna, unizm czy sztuka in situ. W efekcie pozwala spojrzeć w odmienny sposób na modernizm jako wewnętrznie złożone dziedzictwo, którego przyszłość pozostaje dziś do rozstrzygnięcia bądź teź wynalezienia.