HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 83

Książka ta jest – nie tylko w polskim literaturoznawstwie – pionierską próbą rekonstrukcji dziejów komparatystyki literackiej w połączeniu z historią nowoczesnej translatologii. Autor sięga do dziewiętnastowiecznej genealogii badań porównawczych, anatomicznych atlasów, prac z zakresu botaniki i zoologii, inspiracji płynących z recepcji idei Weltliteratur, by ukazać początki dyscypliny w horyzoncie jej dwudziestowiecznych przemian, a następnie skierować historyczną perspektywę w kierunku debat i dyskusji zogniskowanych wokół wyzwań komparatystyki najnowszej. Kluczową dla prowadzonego w tej książce dyskursu kategorię translacji poddano analizie w kontekście trzech teoretycznych formacji: neoformalizmu, reprezentowanego przez teorię polisystemową, badań genderowych oraz studiów postkolonialnych. Odnajdziemy tutaj jednak dyskurs nie tylko o metodzie, lecz także o egzystencji, czyniący z komparatystyki raczej środowisko niż dyscyplinę, dom raczej niż obcą instytucję. Trzy interpretacyjne itineraria wiodące śladami poezji J. Keatsa, A. Mickiewicza, W. B. Yeatsa, S. Heaneya i – przede wszystkim – Cz. Miłosza wspierają próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób komparatystyka i translatologia wpisują się w mapę humanistycznej refleksji, jak mogą pomóc nowoczesnemu podmiotowi w rozumieniu siebie, świata i współtworzonej kultury.

Cena detaliczna: 43,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 82

Teksty Georgesa Didi-Hubermana, współczesnego francuskiego teoretyka obrazu, poświęcone są krytyce historii sztuki. Odnoszą się do jej ukrytych, często nieświadomie przyjmowanych założeń, a przed wszystkim do przenikającego ją "tonu pewności", który przesłania problematyczność stosowanych w ramach dyscypliny modeli epistemologicznych.

Obraz płynny. Georges Didi-Huberman i dyskurs historii sztuki jest genealogiczną analizą propozycji francuskiego teoretyka. Na podstawowym poziomie chodzi o zbadanie relacji zachodzących między budowanym przez niego modelem dyskursywnym i językami, do których nawiązuje: specyficznie rozumianą i wykorzystywaną psychoanalizą oraz tekstami Waltera Benjamina i Aby Warburga. Stawką tego przedsięwzięcia nie jest jednak tylko refleksja nad pochodzeniem czy źródłem tekstualnym projektu Georgesa Didi-Hubermana. Celem Obrazu płynnego jest analiza i dookreślenie konkretnych figur dyskursu umożliwiających przemyślenie historii sztuki jako dyscypliny. Najważniejsze z nich - obraz senny, anachronizm i przetrwanie - odsyłają do takiego sposobu mówienia o wizualności, który opisuje jej złożoność formalną i czasową. Pozwalają tym samym na rekonstrukcję historii sztuki dzięki odwołaniu do innych dyscyplin wiedzy albo języków teoretycznych.

Cena detaliczna: 39,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 81

Historia w okresie przejściowym Dominicka LaCapry to pasjonująca próba opisania relacji, które - jak wierzy autor - nie zostały dotąd zadowalająco opracowane teoretycznie: relacji między doświadczeniem a tożsamością, historią a różnymi koncepcjami podmiotowości, między ekstremalnymi zjawiskami a ich reprezentacją, strukturami instytucjonalnymi a rodzajami produkowanej przez nie wiedzy. Podstawą myślenia LaCapry jest założenie o istnieniu istotnych powiązań między pytaniami epistemologicznymi, nowym historyzmem a polityką dyscyplinarną i instytucjonalną. Nie przejmuje on jednak milcząco istniejących już ustaleń, lecz podejmuje dyskusję z wybitnymi autorytetami i prezentuje alternatywny model historiografii w praktyce, w którym z jednej strony akcentuje pluralizm i hybrydowość, z drugiej - pojęcie doświadczenia historycznego. To ostatnie jest dla LaCapry zarówno kategorią określoną teoretycznie, jak i osadzoną w realiach życia codziennego.

Cena detaliczna: 42,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 80

Niemiecka pamięć jest szczególna, gdyż wyrasta z konieczności dokonania rozrachunku z wyjątkowo trudną przeszłością. Żyjemy dziś w czasach, gdy świadków największej katastrofy XX wieku jest coraz mniej. Niezbędne jest więc poszukiwanie sposobów uwolnienia pamięci od jednostkowego spojrzenia i wpisania jej w kontekst kulturowy. W oparciu o różne podejścia i metodologie próby takie podejmują: Jan i Aleida Assmannowie, Harald Welzer, Astrid Erll, Birgit Neumann, Günter Butzer, Renete Lachmann, Jörn Rüsen i Andreas Huyssen. Przekraczają oni granice dyscyplin, zakreślają nowe obszary badawcze i pokazują, że pamięć jest jednym z najbardziej fascynujących pojęć współczesnej humanistyki.

Cena detaliczna: 41,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 79

Książka Literatura a myśl słaba przedstawia podstawowe założenia filozoficzne tzw. myśli słabej - ważnego zjawiska w dzisiejszej panoramie myślowej - ukształtowanej m.in. przez dwóch myślicieli: Constantina Noikę i Gianniego Vattimo, którą cechuje zwrócenie szczególnej uwagi na to wszystko, co bytowo kruche, ułomne, kalekie, wybrakowane, i uczynienie z tych obszarów doświadczenia punktu wyjścia refleksji filozoficznej oraz kulturowej. W myśli słabej istotne jest też założenie, że sposób manifestowania się bytu słabego, czy też „osłabionego”, można wyrazić najlepiej za pomocą pojęcia śladu. Pewne wątki myśli słabej - a szczególnie właśnie pojęcie śladu - zastosowane zostały w książce do próby reinterpretacji podstawowych pojęć poetyki: pojęcia mimesis, tu traktowanego jako naśladowanie, ze szczególnym akcentem położonym właśnie na śladowość, pojęcia podmiotu tekstowego jako śladu-rysy, a także szeroko pojętej słabej formy dzieła literackiego, znamiennej zwłaszcza dla późnego modernizmu. Literatura a myśl słaba opisuje również te tendencje w literaturze nowoczesnej, w których najpełniej doszła do głosu intuicja „słabego” bytu, rzeczywistości, która - mówiąc najogólniej - utraciła swą substancjalność. Intuicja ta jest wyrażona najczęściej przy pomocy motywu śladu, w różnych jego znaczeniach: jako odcisku, resztki, znaku-przekazu. W ostatniej części książki zostały opisane trzy metafory mimesis, które można odnaleźć w nowoczesnej literaturze, a także filozofii: przenośnie tańca, mimiki i ornamentu, które stanowią istotny kontekst interpretacyjny dla problematyki śladu i naśladowania.

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 78

Głównym tematem tej książki jest manifest teoretycznoliteracki najpełniej zrealizowany w rozdziale ostatnim. Metody literaturoznawstwa omawiane w całej książce wywodzą się z tradycji zarówno kognitywistycznych, jak i pragmatystycznych. Łącznikiem tych dwu rozległych obszarów wiedzy jest analityczność. Ta książka to wytwór teoretyka literatury i analityka kognitywisty formułującego swój program badawczy.

Autor wyraża przekonanie, że literatura nie może uniknąć zaangażowania politycznego. Literackie przypadki omawiane w książce potwierdzają właśnie ten punkt widzenia. Kultura literacka, w tym także teoria literatury, jest i zawsze była częścią sfery publicznej . Zaangażowanie nie oznacza jednoznacznego opowiadania się za jedną opcją czy partią polityczną. Głównymi wartościami tej wizji instytucji kultury literackiej są: analityczność (autor powtarza w tym punkcie gest teoretyczny Stanleya Fisha), bezstronność (a raczej wielostronność i  komparatystyczność), samoodniesienie, lokalność i peryferyjność, autonomia, racjonalność - wszystkie te pojęcia można pomieścić wśród wartości (po)nowoczesności.

Cena detaliczna: 36,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 77

Samuel Beckett jest w tej książce postacią centralną, ale nie jedyną. Jego dramaty, utwory prozą i poezja pozwalają zrozumieć, że pytania, które w języku własnej twórczości, trudnym do przełożenia na inny „zewnętrzny” język, stawia pisarz, są centralnymi kwestiami podejmowanymi przez najwybitniejszych myślicieli nowoczesności. Tak właśnie powstał pomysł, ażeby potraktować autora Molloya jako jednego z najważniejszych uczestników modernistycznej debaty o możliwościach istnienia, statusie i kształcie podmiotu, jednostkowej świadomości, która próbuje odnaleźć własne miejsce w świecie radykalnej alienacji – w rzeczywistości, w której sztuka stała się ostatnim sposobem na odzyskanie utraconego czasu i doświadczenia. Bardziej więc niż ściśle literaturoznawcze analizy autora zajmowało śledzenie przemian form podmiotowości i praca analityczna polegająca na ich konceptualizacji; bardziej niż uniwersalizm problemów wielorakie napięcia, jakie rodzą się w wyniku starcia świadomości i świata, które składałyby się na historię zmagania się nowoczesnego podmiotu z tym, co negatywne: śmiercią, nicością, nieobecnością sensu i pozorem życia. Utwory Becketta, układające się w nadzwyczaj spójny projekt literatury jako formy myślenia, im bardziej pozostają  – by  sparafrazować słynną maksymę Paula Klee – „nieuchwytne we własnej immanencji”, tym bardziej domagają się lektury, która – jak się wydaje – nie może mieć końca. Książka ta jest próbą sprostania wyzwaniu, jakim jest egzystencjalny, artystyczny i filozoficzny projekt autora Nienazywalnego.

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 76

Książka jest propozycją nowego odczytania wybranych wątków dzieła Freuda o kluczowym znaczeniu dla jego psychoanalitycznej teorii. Autor za punkt wyjścia obrał rysującą się wyraźnie we wczesnych pracach ojca psychoanalizy - w Entwurfeiner  Psychologie (Projekt psychologii) oraz w Objaśnianiu marzeń sennych - koncepcję ludzkiego "aparatu psychicznego" oraz interpretacje patologicznych zjawisk psychicznych. W świetle tych "okruchów" lepiej zrozumiała staje się specyficzna funkcja, jaką nadał on nieświadomemu oraz jego koncentrowanie się na językowej stronie interpretowanych zjawisk. Czytelnik zyskuje też wgląd w genealogię pojęcia nieświadomych wyobrażeń i jego przeobrażeń w psychoanalitycznej tradycji. Sporo miejsca w książce zajmują konfrontacje dzieła Freuda z tradycją europejskiej metafizyki, głównie z niemieckim idealizmem (I. Kant, J.G. Fichte, J.G. Herder). Uwagę zwraca esej porównujący psychoanalityczny model interpretacji Hanny Segal z hermeneutyką Wilhelma Diltheya. Zdaniem autora dzieło Freuda do dzisiaj zachowuje moc inspirującą. Wynika to stąd, że nie zawiera ono w sobie teorii o samouzasadniającym charakterze, ale otwiera przestrzeń dla pytań, na które nie tylko późniejsza tradycja psychoanalityczna, ale również wiek dwudziesty nie udzielił zadowalających odpowiedzi. Jego największa wartość zawiera się właśnie w obecnych w nim niespójnościach, dylematach i rozterkach.

Cena detaliczna: 44,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 75

Jako jedno z najważniejszych doświadczeń historii XX wieku i modernizmu Zagłada przemawia do nas dzisiaj w języku śladów – jako wizualna migawka, materialny strzęp czy echo traumatycznej pamięci. Owa ocalała reszta jest tekstem Zagłady na równi z pisanymi świadectwami. Książka ta stawia pytanie o to, czym jest reszta i ślady pozostałe po uprzedmiotowionej ofierze i po przerobionej ludzkiej somie, a przede wszystkim jak dalece przerób ludzkich zwłok lub ich rozkład wespół z recyklingiem przedmiotów zacierały istniejącą pomiędzy nimi ontologiczną różnicę. Rozważając lekcję przedmiotu jako niezbywalną część mechanizmu ludobójstwa, sporo uwagi poświęca się dziełom sztuki i artefaktom o wysokiej wartości fiskalnej. Tymczasem Zagłada, pojmowana jako wydarzenie materialne, opowiada też o błahych rzeczach – narzędziach kuchennych, sukniach, walizkach – istotnych dla przetrwania i prawem metonimii świadczących o tożsamości ich użytkowników. Jak nigdy dotąd człowiek był systematycznie pozbawiany takiej właśnie własności. Toteż w narracjach o grabieży rzeczy, ich przechodzeniu z rąk do rąk lub ukrywaniu w szczelinach ciała ujawnia się szczególny rodzaj bliskości z człowiekiem wywołanej granicznym doświadczeniem i przez to doświadczenie zrywanej.

Cena detaliczna: 36,00 zł

HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 74

Niniejszy tom stanowi drugą, po Poetyce pisarstwa historycznego (2000), antologię tekstów Haydena White'a. Autor kontynuuje i rozwija odważną dyskusję nad jednym z kluczowych problemów teorii historiografii: relacją między historią i literaturą oraz zdarzeniem i faktem, podważając sposób myślenia o nich w kategoriach binarnych opozycji. Rozważając status historiografii jako dyskursu oraz podkreślając jej aspekt literacki, White udowadnia, że współczesna teoria literatury jest niezbędna do analiz pisarstwa historycznego. Przewijające się pojęcia fikcji, narracji, narratywizacji, fabularyzacji, tropów i tropologii oraz realizmu stają się kluczowymi kategoriami dla odkrywania i analiz poetyckiego i retorycznego wymiaru tego typu pisarstwa. White ukazuje, jak metaforyczny język tworzy wyobrażenia przedmiotów badawczych niedostępnych bezpośredniej percepcji, zmienia je w podmioty dyskursu i nadaje im aurę "realności". Literacki aspekt pisarstwa historycznego nie dotyczy zatem stylu, ale sposobów nadawania znaczeń przeszłym wydarzeniom, co odbywa się poprzez narrarywizację czy fabularyzację oraz figurację, to znaczy narzucanie na przeszłe wydarzenia znaczeń, które znamy z opowieści i literackich toposów. Stąd tropologia rozumiana jako teoria figuracji i dyskursywnej fabularyzacji staje się podstawowym narzędziem sposobów nadawania tych znaczeń, a w konsekwencji najważniejszą metodą analizy pisarstwa historycznego.

Cena detaliczna: 42,00 zł