
Książka jest monografią lokalnej, kresowej kultury dawnych Inflant Polskich, praktycznie nieobecnej we współczesnych badaniach humanistycznych. Autor nie tylko dokonuje rekapitulacji historycznej i antropologicznej zjawiska, ale stara się również na konkretnym przykładzie opisać mechanizmy kulturowe charakterystyczne da tzw. sytuacji pogranicznych. Ważnym elementem opisu jest próba uchwycenia fenomenu lokalnej tożsamości polsko-inflanckiej zapisanej w literackich i naukowych projektach polskich Inflantczyków. Składają się one na chybioną, nieudaną reprezentację krainy w dyskursie naszej humanistyki. Re-kreacja nieistniejącej krainy zmierza m.in. do przywrócenia bądź weryfikacji miejsca kilku literatów w piśmiennictwie polskim, spychanych dotychczas w niebyt lub przypisanych do niewłaściwych kontekstów kulturowych. Książka traktuje zatem Inflanty Polskie na dwa sposoby: jako przykład rozproszonej, wielokulturowej tożsamości kresowej oraz jako jednostkowy, niepowtarzalny fenomen wyrosły na obrzeżach dawnej Rzeczpospolitej. SPIS TREŚCI 1. Podziękowania 2. Wprowadzenie. Re-kreacja nieistniejącej krainy 2.1 Tezy o nieobecności 2.2 Preteksty do zaistnienia 2.3 Toponomastyka jako pole starcia 2.4 Gdzie leżą Inflanty Polskie? ROZDZIAŁ I NIEMIECKA HISTORIA INFLANT. KOMPLEKS KONKWISTADORA 1. Aufsegelung Livlands 2. Zakon Kawalerów Mieczowych 3. Krzyżacko-inflanckie państwo zakonne 4. Związek hanzeatycki 5. Koniec państwa i początki zależności 6. Bałtycka tożsamość Niemców 7. Duma Kulturträgera 8. Lata 1914-1918. Początek końca 9. 1919-1939. Wielka mniejszość 10. 1939-1945. Wojna. Wysiedlenia. Koniec 11. Życie po życiu. Relikt. Wygasanie 12. Coda ROZDZIAŁ II POLSKA HISTORIA INFLANT. NOWHERELAND 1. Inkorporacja. Dobrowolny przymus 2. Upór 3. Korekta. Inflanty Polskie 4. Kurlandia i Semigalia 5. Ziemia Piltyńska 6. Województwo inflanckie. Kościoły i urzędy 7. Inflantczycy. Dyferencje 8. Mikrohistoria. Traktaty i fundacje 9. Powstania. Katolik znaczy Polak? 10. Ryga i Dorpat. Zmiana statusu 11. Międzywojnie. Cichy pogrzeb 12. Ostatnie lata. Powrót 13. Coda ROZDZIAŁ III DYGRESJA PIERWSZA. HISTORIOGRAFIA FORMUJĄCA 1. Między faktem a fikcję 2. Historia i egzystencja 3. Przedmiot i weryfikacja 4. Reprezentacja 5. Domknięcie 6. Hermeneutyka. Aporia prawdy 7. Przechylenie szali ROZDZIAŁ IV PROJEKT INFLANTY 1. Marcin Kwiatkowski z Rożyc. Obrys 2. Jan August Hylzen. Argument 3. Gustaw Manteuffel. Patchwork ROZDZIAŁ V DYGRESJA DRUGA. POGRANICZE. CYRKULACJA DYSKURSÓW 1. Nieuchwytne pogranicza 2. Ułomna diachronia 3. Tożsamość jako upór i przymus 4. Uporczywy regionalizm 5. Królestwo sentymentu 6. Pisanie historii 7. Geopoetyka 8. Puentylizm 9. Dyskursy w cyrkulacji ROZDZIAŁ VI LITERATURA POLSKO-INFLANDZKA 1. Polsko-inflandzka, czyli jaka? 2. Konstancja Bonisławska. Modłka niepusta 3. „Rubon". Pszczelnik z krajowego kwiecia 4. Adam Plater. Łajwy i zwoszczyki 5. Kazimierz Bubnicki. Wędrowiec periodyczny 6. Gustaw Manteuffel. Hologram nacjonalizmu 7. Pitoresk, czyli uroki Dźwiny 8. Olga Daukszta. Oczy dźwińskiego iłu 9. Kazimiera Iłłakowiczówna. Byt krasławski ZAKOŃCZENIE. LINIA KOLEJOWA OMINĘŁA POSIŃ
|