Zygmunt Łempicki (1886-1943) – filolog germanista, historyk literatury oraz badacz dziejów kultury duchowej, teoretyk literatury i filozof kultury. Żył w humanistycznym stylu, pielęgnując wiele różnorodnych pasji – muzyczną, teatralną, dziennikarską, pedagogiczną. Był redaktorem encyklopedii dla młodzieży Świat i życie, zarys encyklopedyczny współczesnej wiedzy i kultury, współautorem podręcznika do nauki języka niemieckiego, krytykiem muzycznym i teatralnym. Należał do licznych towarzystw naukowych. Zmarł w 1943 roku w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu.

Zygmunt Łempicki reprezentuje ten typ osobowości, jakie lubił portretować Isahiah Berlin- dociekliwe umysły, chcące odnaleźć wiarygodne prawa wśród indywidualnych form ludzkiego świata, którym jednak „wrodzona niemożność ulegania pozorom” nie pozwala zadowolić się żadnymi przejrzystymi teoriami. Filozofia kultury, jaką stworzył, wyrastała z potrzeby znalezienia metody przedstawiania świata wytworów człowieka, uwzględniającej sposób, w jaki jego zjawisk doświadczamy – jako potężnych sił kształtujących nasze życie. Ta bardzo erudycyjna filozoficzna koncepcja, mająca za przedmiot kulturę z uwagi na różne znaczenia jej pojęcia, stanowi podstawę dla prac historycznych i teoretycznych uczonego w zakresie literatury i duchowych dziejów.

Spis treści

Wstęp

Rozdział pierwszy

Miejsce rozprawy W sprawie uzasadnienia poetyki czystej w całości teorii literatury Zygmunta Łempickiego

Rozdział drugi – Teoria literatury

Dzieło literackie jako „siła”, „energia”. Stosunek teorii literatury Zygmunta Łempickiego do fenomenologicznej koncepcji dzieła literackiego Romana Ingardena

Znaczenie myśli J.G. Herdera i Shaftesbury’ego dla teorii literatury Zygmunta Łempickiego

Związek teorii literatury Zygmunta Łempickiego z irracjonalistycznym stylem myślenia

Kategorie teorii literatury Zygmunta Łempickiego i ich zastosowanie do ujęcia dzieła literackiego

Zagadnienie ciągłości w historii literatury i stosunku Zygmunta Łempickiego do istniejącej w literaturoznawstwie dychotomii: ekspresja – mimesis. Uprzywilejowane stanowisko literatury w obrębie wytworów kultury

Rozdział trzeci – Filozofia kultury

Stanowisko teoretyczne Zygmunta Łempickiego a tendencje filozoficzne lat dwudziestych XX wieku

Cztery znaczenia pojęcia kultury: kultura jako systemy kultury, znaczenie antropologiczne terminu, znaczenie normatywne i morfologiczne

Kategorie opisowe oraz kategorie dotyczące powstawania wytworów kultury i przedstawienia jej rozwoju

Zagadnienie możliwości rozumienia zjawisk kultury. Problem tworzenia pojęć ogólnych w historii. Metoda ujmowania zjawisk kultury

Rozdział czwarty – Stanowisko Łempickiego wobec problemu historyzmu

Zakończenie

Podziękowanie

Bibliografia

Indeks nazwisk

cena detaliczna 37,00 zł