Krytyka dziewiętnastowiecznego rozumu. Źródła i konteksty "Pałuby" Karola Irzykowskiego
Krytyka dziewiętnastowiecznego rozumu. Źródła i konteksty "Pałuby" Karola Irzykowskiego
ISBN
978-83-242-2682-5
ISBN E-book
978-83-242-2550-7
Publication date
2015
Number of pages
436
Format
B5 (150x235)
Cover
Paperback with flaps
Book
Not available
Notify about availability
By signing up, I accept GDPR and website regulations
E-book (epub, mobi, pdf)
16,00 zł
You buy from the publisher
Fast shipping
Safe transactions

Seria MODERNIZM W POLSCE. Tom 49

 

Palimpsest, to słowo-klucz do Pałuby, które pojawiając się w podtytule Snów Marii Dunin Karola Irzykowskiego, metaforycznie wyraża zasadę rządzącą kompozycją jednej z najwybitniejszych polskich powieści XX wieku i zarazem otwiera ją na nowe odczytania. To zachęta do przebicia się przez wierzchnie warstwy dzieła i podróży w głąb, w celu odnalezienia tekstów, do których Pałuba nieustannie wraca, by użyć sformułowania autora powieści, „w kształt linii spiralnej”. Podczas tej podróży natknąć się można zarówno na prace własne Irzykowskiego, jak i na ważne lektury, które niby drogowskazy znajdował młody klerk na swej intelektualnej drodze. Rousseau i Kant, Stendhal i Poe, Nietzsche i Mach, Tetmajer i Sienkiewicz – to tylko niektórzy z przewodników Irzykowskiego i o ich realnym znaczeniu dla Pałuby próbuje rozstrzygać ta rozprawa. Rekonstrukcja nawet najbardziej hipotetycznych spotkań lekturowych młodego Irzykowskiego pozwala dookreślić metody wybrane przez niego dla zakamuflowania drukiem własnych doświadczeń i dostrzec w nim zapoznanego acz ważnego  prekursora najwybitniejszych dzieł Zachodniego krypto-autobiografizmu.


Niepodważalnym osiągnięciem pracy jest pokazywanie specyfiki miejsca Irzykowskiego na kulturalnej mapie Młodej Polski, czemu towarzyszy jej ponowne wykreślanie od centrum, jakie stanowi Pałuba. Komparatystyczne bogactwo, zasięg zestawień, pomysłowość i precyzja ich formułowania są zaiste imponujące. (…) Nie trzeba już dzisiaj rehabilitować Młodej Polski, wiemy, że „tam nasz początek”, ale zrzędny krytyk Irzykowski doczekał się wreszcie portretu artysty z czasów młodości.

Z recenzji prof. dr hab. Ewy Wiegandt

 

Dr Marcin Jauksz, literaturoznawca i filmoznawca; w 2010 roku obronił rozprawę doktorską Krytyka dziewiętnastowiecznego rozumu. Źródła i konteksty „Pałuby” Karola Irzykowskiego nagrodzoną na Konkursie im. Konrada i Marty Górskich w 2011 roku; interesuje się psychologizmem w prozie późnego wieku dziewiętnastego i kształtującymi się wówczas zasadami kompozycji dzieła literackiego oraz filmowymi adaptacjami dziewiętnastowiecznych powieści; ostatnio tropi też poetów zagubionych na „marginesach cywilizacji”. Stypendysta rządu francuskiego w latach 2008-09. Publikował m.in. w „Wieku XIX”, „Porównaniach”, „Lampie” i „Polonistyce”.

 

SPIS TREŚCI

 

Podziękowania
Wprowadzenie
Czym była Horla? – rodzaj prologu
I. Wyznanie
II . Świadectwo
III . Nadzieja
Rozdział I. Otwarcie księgi
I. Pałuba jako doświadczenie
II . Doświadczenie jako Pałuba
III . Wejście w sen
Rozdział II . Schematy i dogmaty. Młoda Polska, Sienkiewicz i Pałuba
I. Plotka o Pałubie
II . Pałuba a Próchno… po latach
III . Pałuba… z dogmatem!
IV. Prawdziwe kłamstwa
V. Za kulisami (sztuki i polskiej duszy). Pałuba i Sam wśród ludzi
Rozdział III . Błazen nie do końca nowoczesny. Koncepcja świata i człowieka w Pałubie
I. Zacienione miejsce. Kompozycja Pałuby jako wyraz poznawczej sytuacji podmiotu
II . Błędne ogniki: nietzscheanizm i empiriokrytycyzm
III . Zabawa w mistyka
Rozdział IV. Egotyzm jako metoda. Rousseau, Stendhal, Poe
I. „Rozmowa z własną duszą”
II . Romantyzm z rozsądku
III . Niekończąca się żałoba
Rozdział V. Fałszywa moneta
I. „Dośpiewać pieśń niedośpiewaną”
II . Dotknięcie rzeczywistości
III . Sidła metatekstualności
Ku końcowi. „A oto tylko wicher wokoło się włóczy…”
Wykaz skrótów
Bibliografia
Indeks osobowy

Reviews about the book
0 reviews
Log in to add
Krytyka dziewiętnastowiecznego rozumu. Źródła i konteksty "Pałuby" Karola Irzykowskiego
Book
Not available
Notify about availability
By signing up, I accept GDPR and website regulations
E-book (epub, mobi, pdf)
16,00 zł
Delivery
(from PLN 150 free!)
Delivery
InPost (parcel locker)
From 10.00 zł
Pocztex Point (pickup point)
From 10.00 zł
Pocztex 2.0 Courier
From 10.00 zł
Pocztex 2.0 Courier (cash on delivery)
From 15.00 zł
DPD Courier
From 12.00 zł
DPD Courier (cash on delivery)
From 17.00 zł
Pickup in person (Kraków, Żmujdzka 6B)
0.00 zł
Electronic shipping (e-books)
0.00 zł

From the same category

Loading...