W tomie przedstawione zostały teoretyczno-artystyczne koncepcje sztuki sakralnej zawarte w pismach pisarzy kościelnych epoki nowożytnej: Roberta Bellarmina, Cezarego Baroniusza, Rudolfa Hospiniana, Fryderyka Boromeusza i innych.

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Główne zagadnienia dysputy o sztuce sakralnej w dziełach i wypowiedziach pisarzy kościelnych na początku epoki nowożytnej

Uzasadnienie obecności sztuki w życiu Kościoła

Antyk chrześcijański jako źródło tożsamości sztuki sakralnej

Duszpasterska skuteczność sztuki sakralnej jako główne kryterium jej oceny

Sztuka sakralna jako „służebnica liturgii”. Liturgiczna symbolika budynku kościelnego i jego wyposażenia

Konkluzja

Kontrowersyjno-polemiczna kodyfi kacja katolickiej „teorii sztuki sakralnej” w pismach Roberta Bellarmina

Robert Bellarmin a reforma Kościoła po Soborze Trydenckim

Apologia tworzenia i kultu obrazów sakralnych

Obrona wspaniałości kultu zewnętrznego i „ozdoby Domów Bożych”

Pochwała naturalizmu w malarstwie

Gmach kościelny jako obraz Kościoła – Mistycznego Ciała Chrystusa

Konkluzja

Wizja nowożytnej sztuki sakralnej Kościoła katolickiego jako wiernej kontynuacji wzorców wczesnochrześcijańskich w Annalibus Ecclesiasticis Cezarego Baroniusza

Cezary Baroniusz i jego prace historyczne a reforma Kościoła po Soborze Trydenckim

Obrona kultu obrazów w Kościele katolickim na kartach Annalium Ecclesiasticorum

Rozważania Baroniusza o funkcji, symbolice i kształtowaniu kościołów

„Teoria sztuki sakralnej” Baroniusza a jego fundacje artystyczne

Konkluzja

De Templis Rudolfa Hospiniana jako antybellarminowskie kompendium protestanckiej „teorii sztuki sakralnej”

Rudolf Hospinian i jego apologia Kościoła reformowanego

Kult zewnętrzny i jego oprawa artystyczna jako wyraz zepsucia Kościoła

Obrazy sakralne: przedmiot czy pretekst katolickiego bałwochwalstwa?

Świątynia chrześcijańska jako miejsce zgromadzeń i obraz wspólnoty wiernych

Konkluzja

Reinterpretacja potrydenckiej „teorii sztuki sakralnej” w duchu humanizmu chrześcijańskiego w Della Pittura Sacra

Fryderyka Boromeusza

Fryderyk Boromeusz jako koneser i promotor sztuki sakralnej

Nowatorskie ujęcie katolickiej „doktryny artystycznej” w Della pittura sacra Fryderyka Boromeusza

Zasady dostosowania ikonografii i form obrazów do wspierania działań duszpasterskich Kościoła i prywatnej dewocji

Wierne ukazywanie emocji jako główny środek wyrażania pobożnych treści w malarstwie

Zasady kształtowania kościołów jako „świątyń dla posągów żywych, którymi są chrześcijanie”

Konkluzja

Wpływ koncepcji Bellarmina na apologetów katolickiej sztuki sakralnej w XVII i na początku XVIII wieku

Péter Pázmány i adaptacja bellarminowskiej „doktryny artystycznej” na Węgrzech

Adaptacja koncepcji Bellarmina i Baroniusza w dyspucie o sztuce sakralnej w Rzeczypospolitej

Wpływ koncepcji Bellarmina na francuską dysputę o roli obrazów w prawdziwym nabożeństwie do Matki Boskiej

Zakończenie

Indeks nazwisk

Indeks topograficzny

Summary

Spis ilustracji